Fictie, werkelijkheid en het slot van de auteur

Soms struikel je over overeenkomsten tussen boeken, die je op voorhand niet vermoedde. Twee boeken die recent las, brachten bij mij dezelfde verwondering en irritatie naar boven. Hoewel inhoudelijk compleet anders, zijn beide boeken op hetzelfde principe gestoeld: Het verhaal is ontsproten aan de verbeelding van de auteurs, maar beiden gebruiken ze historische feiten als kader. Fictie dus, maar gestoeld op bekende historische verhalen.

Keizerin uit het volk
Het eerste boek heet Keizerin uit het volk (John Burnham Schwartz) en gaat over een Japans meisje uit gegoede kringen, maar niet van adel. Zij accepteert het huwelijksaanzoek van de Kroonprins van Japan. Jaartallen, plaatsen, achtergrond doen direct denken aan het verhaal van de huidige keizerin Michito van Japan. Burnham Schwartz heeft echter andere namen gekozen en kan daardoor zich een enorme vrijheid permitteren. Dat levert een zeer interessant inkijkje in de Japanse hofcultuur op. Na de Tweede Wereldoorlog is de toenmalige keizer Hirohito door de overwinnaars is gedwongen afstand te doen van de goddelijke status van het keizerschap. Hij nam genoegen (hoewel met tegenzin) met een zuiver representatieve en constitutionele taak. De Kroonprins is zich van deze nieuwe positie bewust, maar de hofhouding en vooral zijn moeder denken nog in oude patronen. Het burgermeisje beschrijft haar eenzame en moeilijke leven: ze ziet haar ouders nauwelijks nog en die mogen haar kinderen niet zien. De psychische druk is zo groot dat zij gedurende een lange tijd niet meer kan praten. Maar ze houdt stand en vindt haar eigen weg, hoe moeilijk ook.

Als haar zoon verliefd wordt op een slim en ambitieus meisje uit het volk, ziet ze de geschiedenis zich herhalen. Het meisje wil niet haar leven en werk opgeven, maar stemt na een gesprek met de Keizerin toch in met een huwelijk. Ook zij zal de enorme psychische druk voelen. Vooral als ze na jaren een dochtertje ter wereld brengt. De teleurstelling is enorm bij de hofhouding en het volk. Ook hier is niet moeilijk om de parallellen te zien met de huidige situatie van het kroonprinselijk paar in Japan.

Haar naam was Sarah
Het tweede boek van Tatiana de Rosnay zorgde voor veel ophef in Frankrijk. Had de Franse politie in de Tweede Wereldoorlog werkelijk meegeholpen aan razzia’s ten dienste van de Nazi’s? De film “La rafle” (de razzia) had dit al eerder op indringende wijze in beeld gebracht. De schrijfster heeft de razzia’s in Parijs op 16 juni 1942, toen ruim 13.000 joodse Parijzenaars naar het Velodrome d’Hiver werden gebracht als uitgangspunt voor haar verhaal genomen. Heel knap is de verweving van heden en verleden, want een groot gedeelte speelt zich af in het nu. Eigenlijk begint het met de opdracht aan een in Parijs wonende journaliste om iets te schrijven over het Velodrome dHiver. Tegelijkertijd zal ze binnenkort in het appartement van haar Franse schoonmoeder trekken. Onverwacht blijken beide verhalen een overeenkomst te hebben. In dat appartement woonde in 1942 namelijk Sarah.

Sarah is een klein meisje als er midden in de nacht op hun deur wordt gebonkt, maar ze voelt het gevaar en stopt haar kleine broertje in een kast. Ze belooft hem te komen halen, maar het lukt haar niet haar belofte na te komen. Zij wordt met haar ouders naar het Velodrome getransporteerd. Met alles wat wij nu weten over het verloop van de oorlog, voel je als lezer het drama aankomen. De journaliste gaat op zoek naar het verhaal van Sarah en ontdekt het geheim van haar familie.

Overeenkomsten en mijn teleurstelling
Beide boeken grijpen je naar je keel en ik heb ze dan ook met veel plezier gelezen. Het is ook bijzonder om in romanvorm meer te leren over historische gebeurtenissen, en beide auteurs hebben dan ook uitstekende research gedaan. Toch bleef ik ook achter met een teleurstelling. Beide boeken eindigen met een “zelf verzonnen” einde, een beetje Hollywood-achtig einde.

Natuurlijk kan ik dat hier niet verklappen. Maar gezocht en ongeloofwaardig zijn woorden die in mijn hoofd blijven spelen. En dat is jammer, want het doet afbreuk aan de aannemelijkheid van het grotere historische verhaal dat beide boeken proberen te vertellen. Niet lezen, dan maar? Toch wel. Beide boeken zijn goed geschreven, spannend, grijpen je aan en ik heb ze dan ook in één ruk uitgelezen.

Reageren? Leuk, maar graag op Calijn's Gepeins (http://calijn.blogspot.com)

Pas gelezen: In het huis van de dichter

In de jaren tachtig trok een russisch pianotalent een groot publiek naar de concertzalen. Zijn naam: Youri Egorov. Jan Brokken schreef een bijzonder boek over hem, een verhaal van een carriere, van een persoonlijkheid en ook een verhaal van een vriendschap. Tegelijkertijd schetst het een tijdsbeeld van de homocultuur in Amsterdam in die jaren en de opkomst van een onbekend virus, HIV, dat een ware slachting onder homo’s zou ontketenen. Want Youri is jong gestorven, op 33 jarige leeftijd stierf hij in 1988 aan de gevolgen van Aids.

Warm, betrokken en kritisch
Het boek heeft me diep geraakt en dat komt vooral door het schrijftalent van Brokken. Hij had een warme vriendschap met Youri en heeft heel dichtbij gestaan. De betrokkenheid en de vriendschap is hartverwarmend en van tijd tot tijd ook erg grappig. En toch weet Brokken een zekere afstand te bewaren, waardoor hij ook niet zonder kritiek de homoscene en Youri zelf beschrijft.

Gevlucht voor het communisme
Youri Egorov is als 22-jarige uit communistisch Rusland gevlucht, want (openlijk) homoseksueel zijn kon niet. In Amsterdam vindt hij de vrijheid en krijgt de kans te spelen met de beste orkesten van de wereld. Maar Egorov is ook onzeker, en Jan Brokken weet dit soms prachtig te verwoorden. Daarnaast blijft Youri zich schuldig voelen over de gevolgen die zijn vlucht heeft voor zijn familie.

Als het einde nadert
Uiteindelijk wordt duidelijk dat ook Youri is besmet met HIV en zijn dood is het treurige einde van dit boek. Uit een van hun laatste intense gesprekken noteert Jan Brokken:
'Als ik meer aandacht aan de muziek had gegeven, was mijn leven zinvoller geweest.'
'Je hebt voortdurend naar de essentie gezocht. Het enige waaraan het je ontbroken heeft is tijd. Tijd verdien je niet, tijd krijg je.'
'Ik wist dat ik jong zou sterven.'
'Welnee, je vreesde het. En mijn god, wie niet?'

Aanrader
Ik heb het boek in een ruk uitgelezen. En vorige week heb ik direct een cd met opnamen gekocht. Hij speelt heel lichtvoetig, alsof het geheel geen moeite kost. Dit boek is een echte aanrader, zeker als je houdt van klassieke muziek!

Meer informatie:
www.youri-egorov.nl
Muziek van Youri Egorov op YouTube

Geplaatst op Calijn's Gepeins (http://calijn.blogspot.com)

Intrigerend boek: Andermans huis

Ik zit al een tijdje 'mentaal te kauwen' op een boekje. Nog nooit ben ik, direct na het lezen van de laatste pagina, een boek overnieuw gaan lezen. Pas toen realiseerde ik mij hoeveel lagen in dit verhaal zitten.

Ik heb het over dit boekje van nog geen 100 pagina's: Andermans huis van Silvio d'Arzo. Op het eerste gezicht lijkt het een simpel verhaaltje. Pastoor in klein bergdorpje, die iedereen kent, inclusief familiegeheimen, ontmoet een oude vrouw. De pastoor vertelt het verhaal en via zijn gedachten leer je het harde en eenzijdige leven van bergbewoners in Italië van vlak na de Tweede Wereldoorlog kennen.

Het verhaal lijkt een beetje voort te kabbelen en voortdurend denk je, dat er 'iets' staat te gebeuren. Maar er gebeurt eigenlijk niets. Wel heb ik mij verbaasd over de primitiviteit en leegte van het leven in deze bergen. Geen verharde wegen, de ontwikkelingen in de rest van de wereld lijken volkomen voorbij te gaan aan het bijna middeleeuwse leven van deze introverte geitenhoeders en boeren. De pastoor lijkt iemand die ooit een goede opleiding genoot, maar die door de simpelheid van het leven in het dorp en de enorme afstand tot de rest van de wereld niet erg ruimdenkend is. Toch kan hij goed observeren en heeft ook een dosis zelfspot. De oude vrouw heeft een zwaar en hard leven achter de rug en kind noch kraai die om haar geeft.

De pastoor raakt geïntrigeerd door deze vrouw, die iedere dag in de rivier kleren voor de dorpsbewoners en darmen voor de slager wast. Ze woont met haar geit in een gammel afgelegen huisje. Ze heeft zich als enige van het dorp nog nooit bij de pastoor gemeld en dat kan hij niet begrijpen. Uiteindelijk komt ze naar hem toe om hem een belangrijke vraag te stellen. Er ontstaat een spanning tussen die twee, die tussen de regels door, een bijna erotisch karakter heeft.

Het uitblijven van het antwoord van de pastoor op de vraag van Zelinda is niet onverwacht. Toch laat het zowel de pastoor als de lezer in verwarring achter. Een heel bijzonder boekje.

Geplaatst op Calijn's Gepeins (http://calijn.blogspot.com)

Koningin zoekt uitgever

Deze week kreeg ik een linkje toegestuurd door een oud-collega. Patricia is grafisch ontwerper en heeft een dochtertje Ellen-Fay. Voor haar en alle andere kleine meisjes op deze wereld heeft ze een boekje geschreven en zelf geïllustreerd.

Het is een heel grappig verhaal, met de prachtige titel "Laat de koningin wel eens een poepescheetje?". Je kunt dit lieve sprookje op rijm online bekijken. Zet wel even je geluid aan, voordat je op dit linkje klikt: www.ellen-fay.nl. Dan kun je zelf ontdekken hoe koningin Zwanefee haar vrijetijd in het paleis doorbrengt!

Vinden jullie deze illustraties ook niet super? Patricia zoekt nog een uitgever voor dit boekje, dus als iemand haar kan helpen...
Laat het haar weten!

Geplaatst op Calijn's Gepeins (http://calijn.blogspot.com)

Boekenplanken te koop

Update 15 juni 2009:
Ze zijn er nog steeds, maar niet voor lang! Dus wil je ze hebben, mail me en je kunt ze gratis afhalen!

Ja, vandaag een blogpost met een schandalig commerciële doelstelling. Ik wil graag mijn mooie boekenplanken verkopen. Door een vakman gemaakt, bedoeld om te combineren met een spetterend mooie strakke italiaanse designkast.

Maar helaas, Jencikova ging failliet. Naast dat ik mijn aanbetaling kwijt ben, krijg ik ook geen kast. Snik. Het zou echt super mooi worden, hoogglans wit, greeploos. Helemaal verliefd was ik op de kast. Maar toen deze niet geleverd werd, voelde ik al de nattigheid hangen. Brieven gestuurd, vriendelijk gebleven, boos geworden, maar er zat geen beweging in. De klachten op internet over dit bedrijf hoopten zich op en toen kwam het bericht: failliet en ik kon naar mijn centen en de kast fluiten.

Toen heb ik besloten om bij Ikea twee kasten te kopen. Kon ik eindelijk de laatste dozen uitpakken, 6 maanden na de verhuizing. Maar nu zit ik dus met deze mooie planken. Wie o wie kan ik gelukkig maken met de planken. Ze zijn door een vakman gemaakt, Rob, timmerman, decorbouwer, winkelinterieurbouwer en de man van mijn altijd fantastische hulp Dina.

Het zijn zware planken, mooi dik, 4,5cm en je kunt ze schilderen in ieder gewenste kleur. Van MDF gemaakt, en de pinnen die je in de muur moet boren, zijn 35 cm lang.

Pas gelezen: Boven is het stil

Net een weekje op Texel geweest. Heerlijk uitgewaaid, in de zon gezeten en vooral: een boek gelezen. Daar kom ik niet zo vaak meer aan toe. 

Gerbrand Bakker schreef 'Boven is het stil'. Dit boek heeft ten eerste de allermooiste kaft die ik ooit gezien heb. Wat een schitterend beeld! Daarnaast is het een fascinerend boek over het boerenleven in Waterland. Helmer runt de boerderij van zijn vader. Dat was niet altijd het plan, maar het liep zo in zijn leven. Nu is zijn vader stervende en kijkt hij terug op hoe zijn leven verliep. Wat echt prachtig is, zijn de beschrijvingen van het land. Iedereen die wel eens in Waterland, het platteland ten noorden van Amsterdam, komt, herkent het meteen. De koeien, in de verte de stad, die dichtbij maar ook zo ver weg is.

Een mooi boek over het hollandse platteland in al haar schoonheid. En nog prettig geschreven ook! Een aanrader. 

Te koop bij Bol.